Sprawa Łużyc w publicystyce „Przeglądu Zachodniego” w latach 1945-1948
Paweł Behrendt (Szczecin)
Historyczny obszar Łużyc został zasiedlony przez słowiańskich Serbów w VI wieku, pod koniec okresu Wielkiej Wędrówki Ludów. Od Średniowiecza przyjął się ich podział na Łużyce Dolne ze stolicą w Chociebużu oraz Górne (zwane także Milskiem) z głównym ośrodkiem w Budziszynie. W VII stuleciu Łużyce weszły prawdopodobnie w skład tzw. Państwa Samona1. Na przestrzeni X-XI wieku zostały włączone w skład Świętego Cesarstwa Rzymskiego, a przez krótki okres stanowiły także część państwa polskiego2. Od połowy XIV w. większość Łużyc stanowiła część Czech, od których odpadły w wyniku wojny trzydziestoletniej stając się lennem saskich Wettinów. Od tamtej pory losy Łużyc są już definitywnie związane z Niemcami.
Klęska Niemiec w pierwszej wojnie światowej oraz rewolucja przyczyniły się do pojawienia się serbołużyckich i czeskich postulatów przyłączenia Łużyc do nowopowstałej Czechosłowacji. Postulaty te zostały przez zwycięskie mocarstwa zignorowane.
Zajim za Serbow a sorabistika w Japanskej*
Goro Christoph Kimura (Tokio), Ken Sasahara (Tokio)
* Tute dźěło je dźělnje spěchowane wot Ministry of Education, Science, Sports and Culture, Grant-in-Aid for Scientific Research (C), 20520393, 2008–2009 (Kimura), a for Young Scientists (B), 19720099, 2007 – 2010 kaž tež Global COE Program „Corpus-based Linguistics and Language Education“ (CbLLE), Tokyo University of Foreign Studies (Sasahara). Wotrězki 1 do 5 spisa Kimura, mjeztym zo stej wotrězkaj 6 a 7 wot Sasahary. Dźakujemoj so knjeni Hańži Smolinej za korigowanje teksta a knjezej dr. Piotrej Pałysej, kotryž je namaj nastork k tutej temje dał.
Zawod
W dźensnišim so globalizowacym swěće njewuwiwaja so kulturne styki jenož mjez geografisce blišimi regionami a krajami, ale tež mjez wšelakimi regionami a krajami cyłeho swěta. Tak je samo mjez Japančanami a Serbami na kulturnym polu mjezsobny wliw spóznajomny. Na př. je serbska legendarna postawa Krabat tež w Japanskej znata. Tak přiznawa swětosławny anime-filmowy režiser Hayao Miyazaki, zo je jeho film „Sen to Chihiro no kamikakushi“ (duchowna jězba Sen a Chihiro, pólsce: „Spirited Away: W krainie bogów“, němsce: „Chihiros Reise ins Zauberland“) wobwliwowany wot legendy Krabata. Na druhim boku je njedawno wušoł prěni manga w serbskej rěči (Beserec 2008). Tak njeje Japančanam mišter Krabat hižo cuzy, a Serbja su sej přiswojili dźěl japanskeje moderneje kultury młodźiny.
Przekaż 1% podatku na Pro Lusatię
Drodzy Przyjaciele!
Jak co roku zwracamy się do Was z prośbą, abyście pamiętali o nas przy rocznym rozliczeniu z Urzędem Skarbowym. Wystarczy w odpowiedniej rubryce wpisać:
Stowarzyszenie Polsko - Serbołużyckie Pro Lusatia, KRS 0000210621
Szczegółowa instrukcja znajduje się na naszej stronie w dziale: Przekaż 1%. Można również skorzystać z wypełnienia elektronicznej deklaracji PIT:
XVII. Mjazynarodny lěśojski ferialny kurs za serbsku rěc a kulturu
XVII. Mjazynarodny lěśojski ferialny kurs za serbsku rěc a kulturu 26. 7.–13. 8. 2010 w Chóśebuzu
|
Internationaler Sommerferienkurs
für sorbische Sprache und Kultur 26. 7.–13. 8. 2010 in Cottbus |
International Summer Schools in
Sorbian Language and Culture 26. 7.–13. 8. 2010 in Cottbus |
Studenty a docenty z cełego swěta wuknu serbsku rěc prědny raz w Dolnej Łužycy
PÓRUCYJOMY:
- Rěcne wuwucowanje za zachopjeńkarjow a pókšaconych w rěcy Dolnych a Górnych Serbow
- Cytanja a specialne kursy k temam z rěcywědy, stawiznow, kulturneje historije a ludowědy
- zgromadne spiwanje, rejowanje a rěcne graśa
- Ekskursije k zajmnym městnam Dolneje a srjejźneje Łužyce a se wě cołnowanje pó Błośańskich groblach
- Zmakanja ze serbskimi luźimi a nacasneju serbskeju kulturu – koncerty, woglědy pla wuměłcow, zmakanja ze spisowaśelami
- Póznaśe jadneje z nejwěcej wobgrozonych rěcnych mjeńšynow
PŚEPŠOSONE SU:
Studenty, docenty a profesory slawistiki ako teke pósrědniki, pśestajarje, wuměłce, cłonki pśijaśelskich towaristwow.
Kurs w Chóśebuzu wótmějo se głownje w dolnoserbšćinje.
Pśizjawjenja pśiwzeju se až do 10. apryla 2010
Kontakt:
Ferialny kurs
Sorbisches Institut/Serbski institut
August-Bebel-Straße 82
D-03046 Cottbus / Chóśebuz
www.serbski-institut.de
Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.
Strategiczna gra wojenna - Budziszyn 1945
Bitwa pod Budziszynem – jeden z epizodów tzw. operacji łużyckiej w końcowej fazie II wojny światowej - to kilkudniowa bitwa pomiędzy 2 Armią Wojska Polskiego pod dowództwem Karola Świerczewskiego oraz elementami radzieckiej 52 Armii i 5 Armii Pancernej Gwardii a wojskami niemieckimi z Grupy Armii "Mitte" (tzw. zgrupowanie zgorzeleckie pod dowództwem gen. von Oppeln-Bronikowskiego). Rozpoczęła się 21 kwietnia 1945 i trwała zasadniczo do ok. 26 kwietnia (ostatnie starcia trwały jeszcze 30 kwietnia). Była to ostatnia udana ofensywa niemiecka w czasie wojny. |




Jedna z najmniej znanych bitew II wojny światowej z udziałem Polaków doczekała się publikacji w postaci strategicznej gry planszowej - "Czerwony Huragan - Budziszyn 1945".
