Jaroslav Šůla - Ještĕ jednou o tzv. kauze Národní Partyzán Lužice
Ponownie o tzw. casusie Narodny paztyzan Łužica
W roku 2011 znany polski sorabista Piotr Pałys po raz pierwszy wspomniał o tzw. casusie Narodny paztyzan Łužica z lat 1945-1947, do którego jeszcze dwukrotnie powracał. Casus ten przez długi czas w dziejach serbołużyckich tabuizowano, a P. Pałys w swoim opisie mógł skorzystać niestety z ograniczonych i sekundarnych źródeł.
Inspirowany wysiłkami P. Pałysa, autor Jaroslav Šůla odnalazł w czeskich archiwach dalsze, oryginalne źródła, które umożliwiły mu napisanie tego casusu w szerszych kontekstach. Rozpoczął prezentacją poglądów na rozwiązanie tzw. kwestii Łużyc z czasów końca II wojny światowej i zaraz potem. Wzmiankuje o znanych wydarzeniach, ale analizuje poglądy rządów czechosłowackiego, polskiego i jugosłowiańskiego na przyszłość Łużyc od 1945 r.